چرخش ترامپ به سوی زلنسکی؛ آیا ایران معادله واشنگتن و کییف را تغییر داد؟
مشاور پیشین کاخ سفید در امور اروپا گفت: نظر ترامپ نسبت به زلنسکی مثبتتر و گرمتر شده است. ما از مرحلهای که او زلنسکی را از دفتر بیضیشکل بیرون میانداخت، به وضعیتی رسیدهایم که به نظر میرسد رابطهای نسبتاً خوب با هم دارند.
فرارو- دولت آمریکا اخیرا لحن گرمتری نسبت به اوکراین در پیش گرفته است چرا که این کشور ارزش خود را به عنوان یک متحد در خاورمیانه به اثبات رسانده است.
به گزارش فرارو به نقل از گاردین، پس از آغازی فاجعهبار که در آن ترامپ در فوریه ۲۰۲۵، در پی دیداری پرتنش، علنا زلنسکی را غافلگیر و سپس از کاخ سفید اخراج کرد، روابط میان رئیسجمهور آمریکا و همتای اوکراینیاش چرخشی غیرمنتظره به سوی گرمی پیدا کرده است.
در این میان ادعا شده این بهبود روابط همزمان با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران رخ داده و به نظر میرسد همگام با تلاشهای ترامپ برای پایان دادن به این درگیری، شتاب بیشتری گرفته است.
چرخش رابطه ترامپ و زلنسکی
چارلز کوپچان، عضو ارشد شورای روابط خارجی و مشاور پیشین کاخ سفید در امور اروپا، گفت: «شکی نیست که نظر ترامپ نسبت به زلنسکی مثبتتر و گرمتر شده است. ما از مرحلهای که او زلنسکی را از دفتر بیضیشکل (دفتر کار رئیسجمهور) بیرون میانداخت و به او پشت میکرد، به وضعیتی رسیدهایم که به نظر میرسد رابطهای نسبتا خوب با هم دارند و اکنون شاهد مجموعهای از دیدارهای موفقیتآمیز بودهایم.»
این هفته، این دو نفر بار دیگر در کاخ سفید با یکدیگر دیدار کردند؛ دیداری که پس از سفر زلنسکی به واشنگتن برای شرکت در مراسم خاکسپاری لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواهی که سرسختانه از اوکراین در جنگ با روسیه حمایت میکرد، انجام شد.
این ملاقات در پی دیدار دیگری صورت گرفت که در جریان اجلاس ناتو در آنکارا در همین ماه انجام شده بود؛ دیداری که در آن ترامپ به شکلی قابلتوجه از زلنسکی تمجید کرد و گفت مجوزهایی برای تولید سامانههای رهگیر موشکی «پاتریوت» در داخل اوکراین به این کشور اعطا خواهد کرد، هرچند روز جمعه در جلسه کابینه، در مورد این وعده ابراز تردید کرد.
اوکراین چگونه جایگاه خود را تغییر داد؟
این دیدار همچنین بلافاصله پس از رویدادی رخ داد که شاید حتی از موارد قبلی هم جالبتوجهتر بود: ملاقات زلنسکی در کییف با «لورا لومر»، چهره تأثیرگذار راستگرای افراطی در شبکههای اجتماعی که نفوذش بر ترامپ شناختهشده است و پیشتر آشکارا از روسیه حمایت میکرد.
لومر پس از دیدار با رهبر اوکراین گفت که تحت تأثیر تبلیغات روسیه «فریب خورده» و اذعان کرد که پیشتر «بسیاری از مطالب نادرست» را درباره اوکراین باور داشته است.
او همچنین اظهار داشت که پس از این دیدار با ترامپ تماس تلفنی داشته و تغییر دیدگاهش در حال تأثیرگذاری بر نگرشها در سراسر جنبش «ماگا» است.
این تغییر بنیادین ممکن است دلایل متعددی داشته باشد؛ از ماهیت دمدمیمزاج ترامپ و تمایل او به حمایت از طرف پیروز گرفته تا امتناع سرسختانه پوتین از پذیرش چندین توافق صلح مطلوب، آن هم پس از آنکه ترامپ وعده داده بود مناقشه را در «روز نخست» دومین دوره ریاستجمهوریاش حلوفصل کند.
با این حال، یک عامل احتمالی بیش از سایر عوامل برجسته است. اگرچه مقامات دولت توضیحی در این باره ندادهاند، اما روند شتابگیرنده بهبود روابط میان ترامپ و زلنسکی با مشکلات فزاینده ایالات متحده در پایان دادن به جنگی همزمان شده است که ترامپ، به همراه اسرائیل، در ۲۸ فوریه علیه ایران آغاز کرد.
در این میان حملات پهپادی ایران به پایگاههای آمریکا در خلیج فارس، منافع مشترک کییف و واشنگتن را برجسته کرده است.
زلنسکی نه فقط گیرنده، بلکه دهنده
آخر هفته گذشته، اوکراین پس از حمله به یک کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر، به تلاش برای ادغام دو مناقشه متهم شد. کییف این حمله را با این استدلال توجیه کرد که کشتی مذکور برای انتقال تسلیحات به روسیه استفاده میشده است. ایران اعلام کرد که این حمله منجر به کشته شدن یک ملوان ایرانی شده و تهدید به تلافی کرد.
زلنسکی در آستانه دیدار با ترامپ در واشنگتن، مدعی شد که ایران با تأمین تسلیحات برای روسیه، به اوکراین «حمله» کرده است.
زلنسکی همچنین مدعی شد اطلاعاتی از اوکراین را ارائه کند که به ادعای او نشان میدهد روسیه به تهران برای هدف قرار دادن مواضع آمریکا کمک میکند.
او در شبکه اجتماعی «ایکس» با بیان ادعایی نوشت: «از ابتدای ماه ژوئیه، ما شاهد نظارت ماهوارهای فعال روسیه بر کشورهای حوزه خلیج فارس و تأسیسات نظامی آمریکا در آنجا بودهایم. این تصاویر متعاقباً در ایران ظاهر میشوند… همبستگی آشکاری میان تصاویر ماهوارهای روسیه از این مکانها و حملات ایران وجود دارد؛ چه پیش از حملات و در مرحله آمادهسازی برای آنها، و چه پس از آن برای ارزیابی میزان خسارات.»
کوپچان، از اعضای «شورای روابط خارجی»، معتقد است که زلنسکی با متقاعد کردن ترامپ مبنی بر اینکه اوکراین متحدی شایسته حمایت است و میتواند کمکهای مورد نیاز آمریکا را تأمین کند، نقش یک «فروشنده ماهر» را ایفا کرده و بدین ترتیب، حسوحال معاملهگرانه رئیسجمهور آمریکا را هدف قرار داده است.
کوپچان گفت: «زلنسکی در انتقال این پیام به ترامپ که قصد دارد در مسئله ایران به او کمک کند، بسیار موفق عمل کرده است.»
با این حال، تردید و تزلزل ظاهری رئیسجمهور آمریکا در خصوص وعده تحویل موشکهای پاتریوت نشان میدهد که جلب نظر ترامپ همواره تحت تأثیر خلق و خوی متغیر و غیرقابلپیشبینی او قرار دارد.
برخی تحلیلگران هشدار میدهند که اوکراین با «ادغام میدانهای نبرد» خطر تبدیل دو جنگ محلی به یک مناقشه جهانی را ایجاد میکند و بدین ترتیب، تهران را ترغیب میکند تا دامنه اقدامات خود را گسترش دهد.