۳۱۴۰ مطلب
در شرایطی که تمرکز اصلی دستگاه دیپلماسی بر تحولات خاورمیانه معطوف شده است، توسعه شتابزده کریدورهای جایگزین در قفقاز جنوبی، موقعیت ترانزیتی و ژئوپلیتیک ایران را با خطر انزوا روبهرو کرده است؛ چالشی که یک پژوهشگر مسائل بینالملل میگوید تنها با تقویت فوری زیرساختهای مرزی با ارمنستان قابل مهار است.
یک تحلیلگر سیاسی معتقد است ما نباید وارد جنگ گسترده با آمریکا شویم. برنده یا بازنده جنگ ها در میزان انهدام نظامی و اقتصادی نیست بلکه در تحقق اهدافی است که برای جنگ در نظر گرفته شده است. از این منظر ایران پیروز میدانی بود و با یادداشت تفاهم پیروز دیپلماتیک شد و بنابراین، حیف است که این پیروزی نظامی و دیپلماتیک را به این سهولت به دست تندروهای داخلی و خارجی از دست بدهیم.
تحلیلگر سیاست خارجی معتقد است در شرایطی که فضای سیاسی همچنان شکننده است، هرگونه توافق اولیه می تواند از سوء برداشت های امنیتی جلوگیری کرده و احتمال بازگشت طرفین به رویارویی مستقیم را کاهش دهد؛ موضوعی که در تجربه بسیاری از مذاکرات بین المللی نیز مشاهده شده است.
جنگهای ۱۲، ۴۰ و ۱۲ روزه میان ایران و آمریکا و اسرائیل در ۱۴ ماه گذشته، معادلات منطقه و محاسبات قدرتهای جهانی را تغییر داده است؛ رخدادهایی که در کنار خسارتهای سنگین، به فرصتی برای تقویت هویت ملی و بازتعریف نقش نخبگان در عبور از دوقطبیهای سیاسی تبدیل شده است.
یک استاد علوم سیاسی معتقد است ایران و آمریکا در منطقه خاکستری قرار دارند و ممکن است هر آن دچار تنش های جدیتری شوند. هر چند مسیر مذاکره نیز مسدود نیست.
جنگ، پیش از هر چیز، روایتها و نگاهها را تغییر میدهد؛ اما حقیقت را باید از نگاه مردمی دید که هر روز در بندر و در کنار دریا زندگی میکنند. در بندرعباس، خبری از توقف زندگی نیست. مردم همچنان مشغول زندگی هستند و هر زمان فرصتی پیدا کنند کنار دریا آرام میشوند. دریا آرام است، اما آبستن خبرهای بسیاری است.
پولیتیکو در گزارشی از شکاف میان کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس بر سر نحوه پایاندادن به جنگ خبر داده است؛ کشورهایی که همگی بر توقف درگیریها و باز ماندن تنگه هرمز تأکید دارند، اما اختلاف میان طرفداران گفتوگو با ایران و حامیان رویکرد سختگیرانهتر، مانع شکلگیری موضعی واحد در شورای همکاری خلیج فارس شده است.
فریدون مجلسی معتقد است با فروکش کردن مقطعی تقابلهای نظامی، منطقه وارد وضعیت «آتشبس مسلح» شده است؛ دورانی مبهم که تغییر تاکتیک واشنگتن به دیپلماسی از موضع قدرت و احتمال گسترش جغرافیای تنشها، معادلات امنیتی را پیچیدهتر از گذشته میکند.
با توجه به آنچه تاکنون رخ داده، به نظر میرسد وضعیت ایران و امریکا چیزی شبیه همین تصویر است؛ امریکاییها نشانهای از آمادگی برای یک حمله گسترده و تعیینتکلیفکننده نشان نمیدهند و ایران نیز حاضر نیست امتیازاتی را که واشنگتن میخواهد بدهد و کاملا از دستاوردهایی که برای خود تعریف کرده، کوتاه بیاید. نتیجه این میشود که این «زد و خوردها»، با شدت کم یا کمتر و با نوسانهایی در سطح تنش افزایش و کاهش ادامه پیدا میکند
همزمان با ادامه نبرد فرسایشی روسیه و اوکراین، تحلیلگران نظامی از گسترش «وقفههای تاکتیکی» برای بازسازی توان رزمی سخن میگویند. علیاصغر زرگر معتقد است توقف فعلی حملات میان ایران و آمریکا نیز نباید بهمنزله پایان بحران تلقی شود؛ بلکه فرصتی موقت برای بازنگری نظامی، تقویت بازدارندگی دفاعی و پیگیری دیپلماسی فعال است.
