۲۶۶۱۰ مطلب
درگیریهای اخیر در خلیجفارس و تبادل آتش میان ایران و پایگاههای آمریکایی در کویت و بحرین، گمانهزنیها درباره پایان نانوشته آتشبس را تقویت کرده است. در حالی که دونالد ترامپ از احتمال مذاکره با تهران سخن میگوید، یک تحلیلگر ارشد روابط بینالملل معتقد است این ژستها صرفاً خریدی زماندار برای بازسازی زرادخانههای واشنگتن است. احسان موحدیان در گفتگو با فرارو با هشدار نسبت به آغاز درگیری نظامی در پاییز آینده، تأکید میکند که حفظ ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی تنها عامل بازدارنده ایران است
ترامپ گفت: «اگر امکان دستیابی به یک توافق مکتوب وجود داشته باشد، ما آن را ترجیح میدهیم.»
وزیر امور خارجه ایران با تأکید بر اینکه ایران هرگز مردم لبنان را فراموش نمیکند، گفت: ما سرنوشت جنگ ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی را جدا از سرنوشت جنگ در لبنان نمیدانیم و اینها به هم پیوسته هستند.
در حالی که حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ظاهر یک عملیات مشترک به نظر میرسد، تحلیلگران معتقدند شکافی عمیق میان اهداف واشنگتن و تلآویو وجود دارد. نتانیاهو به دنبال وارد کردن ضربهای وجودی و تغییر نظم خاورمیانه است، اما ترامپ که درگیر فشارهای داخلی پایگاه رأی خود است، همچنان به دنبال توافقی سودآور میگردد. در این میان، استراتژی «آمادگی تاکتیکی کامل» ایران و گره زدن بحران تنگه هرمز به پایان جنگ لبنان، کاخ سفید را در بنبستی دیپلماتیک و نظامی گرفتار کرده است.
گزارش مرکز پیشرفت آمریکا جنگ ترامپ علیه ایران را مداخلهای غیرقانونی، انتخابی و پرهزینه میداند که نه برنامه هستهای و موشکی ایران را نابود کرد، نه نیروی دریایی و شبکه مقاومت منطقهای آن را از میان برد. در مقابل، بستهشدن مؤثر تنگه هرمز، افزایش قیمت انرژی، تلفات انسانی، فرسایش توان نظامی آمریکا و بیاعتمادی متحدان را بهدنبال داشت. این جنگ، ایران را تقویت و جایگاه رهبری جهانی آمریکا را تضعیف کرده است.
روند شکننده دیپلماسی میان ایران و آمریکا زیر فشار حملات نظامی، نقش اخلالگر اسرائیل، جنگطلبان ضدایرانی و بیاعتمادی عمیق دو طرف قرار دارد. برخی چهرههای ضدجنگ توافق محدود را برای پایان فوری بحران کافی میدانند، اما گروهی دیگر معتقدند بدون توافقی جامع، جنگ فقط به آینده موکول میشود. اختلاف هستهای، محاسبات تازه ایران، نبود راهبرد روشن در واشنگتن و بحران اعتماد، مسیر هر توافقی را دشوار کرده است.
دونالد ترامپ از احتمال توافق با ایران در هفته آینده برای تمدید آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز خبر داده، اما اختلافها بر سر شروط اصلی همچنان پابرجاست. ایران توقف حملات اسرائیل در لبنان را شرط پیشرفت مذاکرات میداند و نسبت به حمله به ضاحیه بیروت هشدار داده است. همزمان، اسرائیل نسبت به امضای توافق بدبین است و برخی تحلیلگران میگویند ترامپ میان توافق با ایران، فشار بر حزبالله، هزینههای جنگ و پیامدهای انتخاباتی گرفتار شده است.
این گفتوگو میگوید توافق احتمالی ایران و آمریکا میتواند با آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و کاهش تحریم نفتی، منابع مالی بزرگی در اختیار تهران بگذارد. در عین حال، کنترل ایران بر تنگه هرمز معادلات پیشین را تغییر داده و بازگشت کامل وضعیت این آبراه به دوران پیش از جنگ، بعید به نظر میرسد.
وزیر خارجه قطر بر حمایت کامل قطر از تلاشها با هدف توافق جامع برای پایان بحران تاکید کرد.
این تحلیل میگوید حذف اروپا از روند دیپلماسی ایران، نتیجه همزمان بیاعتنایی ترامپ، فوریت امنیتی کشورهای منطقه و فرسایش اعتبار خود اروپا است. اروپا پس از ناتوانی در حفظ برجام، شکست اینستکس، همراهی با فشارهای آمریکا و نگاه امنیتی پس از جنگ اوکراین، اعتماد تهران را از دست داد. نویسنده معتقد است اروپا برای بازگشت به خاورمیانه باید از زبان نظامی فاصله بگیرد و بر دیپلماسی، بازسازی، تجارت، زیرساخت و محیطزیست تکیه کند.
